خانه نکات حقوقی آیا می‌توان وراث را از ارث محروم کرد؟

آیا می‌توان وراث را از ارث محروم کرد؟

۲
1
زمان مطالعه: 3 دقیقه
افراد تا زمانی که در قید حیات هستند، حق هرگونه دخل و تصرف در اموال و دارایی‌ های خود را دارند. اما اگر فرد متوفی تا زمان فوت برای اموالش تصمیم نگرفته باشد، فقط بر میزان محدودی از اموالش از طریق وصیت می‌تواند تصمیم‌گیری کند.
محرومیت از ارث

قوانین مربوط به ارث، نحوه تقسیم اموال بین وراث و سهم هر یک از وراث در اموال و دارایی های متوفی از جمله اصولی است که به طور ویژه در قرآن کریم و همچنین قوانین کشور مورد بررسی قرار گرفته و به هیچ وجه نمی‌توان از این قوانین سرپیچی کرد. در این نوشتار از بخش حقوقی مجله دلتا به موضوع محرومیت از ارث و نکات آن پرداخته شده است.

قانون تقسیم ارث

دارایی به جای مانده از متوفی دو بخش مثبت و منفی دارد. بخش مثبت، اموال، حقوق و مطالباتی است که به وارثان می‌رسد و بخش منفی، دیون و تعهداتی است که در دارایی می‌ماند و باید از محل آن پرداخت شود. وقتی که فرد از دنیا می‌رود، اموال و دارایی‌های او تحت عنوان «ترکه» یا «ماترک»، از وی به جای می‌مانند. که طبق قانون از این اموال باید ابتدا هزینه کفن و دفن، هزینه‌‌های درمانی‌ احتمالی‌ او، حقوق خدمه و کارگران وی، بدهی‌‌های دارای حق وثیقه و بدهی‌‌های عادی‌، مهریه همسر و سایر مواردی که در وصیت‌ نامه وی قید شده است باید پرداخت شود و سپس اگر اموالی باقی ماند به عنوان ارث بین وراث قابل تقسیم است.

افراد تا زمانی که زنده و در قید حیات هستند، حق همه گونه دخل و تصرف در اموال و دارایی‌ های خود را دارند. اما اگر فرد متوفی تا زمان فوت برای اموالش تصمیم نگرفته باشد، فقط بر میزان محدودی از اموالش از طریق وصیت می‌تواند تصمیم ‌گیری کند. در واقع متوفی در صورت داشتن وصیت ‌نامه می‌تواند بعد از مرگ در خصوص یک سوم اموالش دخل و تصرف کند، بیشتر از این مقدار دیگر در صلاحیت متوفی نیست و وراث هستند که باید در خصوص آن تصمیم بگیرند.

تقسیم ارث

محرومیت از ارث

فرد تا زمانی که زنده است می‌تواند هر گونه تصرفی در اموال و دارایی های خود داشته باشد. به عنوان مثال کسی که املاک متعدد و اموال زیادی دارد، تا زمانی که در قید حیات است، می‌تواند از طریق سند رسمی یا هرگونه انتقال قطعی، آن اموال را به نام دیگران انتقال دهد و هیچ مانع قانونی برای این کار ندارد و ‌کسی هم نمی‌تواند به او اعتراضی داشته باشد. اما در صورتی که فرد به صورت قانونی اسناد مالکیت خود را به شخصی دیگر منتقل نکرده باشد، دیگر اختیار و آزادی عمل سابق را نداشته و فقط می‌تواند برای پس از مرگ وصیت کند. باید در نظر داشت که وصیت نسبت به کل اموال امکانپذیر نیست و فقط نسبت به یک سوم اموال، امکان وصیت کردن وجود دارد.

شایان ذکر است که قواعد ارث جزو قواعد امری و شرعی است و به همین دلیل تخطی از آن جایز و قانونى نیست. به عنوان مثال وقتی سهم زن در صورت داشتن فرزند یک هشتم از عین اموال منقول (اموالى که قابلیت نقل و انتقال و جا به جایى دارند مانند خودرو) و قیمت اموال غیرمنقول ( اموالى که قابلیت جا به جایى ندارند مانند خانه) تعیین شده، این سهم قابل تغییر نیست. اما اگر متوفی بخواهد به برخی وراث سهم کمتری برسد، می‌تواند تا یک سوم اموال را به نفع سایر وراث وصیت کند تا به کسی که مد نظر اوست، سهم الارث کمتری برسد. بنابراین محرومیت کلی افراد از ارث امکانپذیر نیست.

قانون ارث

محرومیت‌ های قانونی از ارث

همانطور که در بالا ذکر شد، متوفی به طور کلی حق محروم کردن افراد از ارث را ندارد. اما در پنج مورد، قانون و شرع مواردی را تعیین کرده است که در صورت وجود این شرایط، افراد با حکم و نظر قانون از ارث محروم می‌شوند. این موارد عبارت اند از:

  • قتل: اگر وارثی، مورث خود را به قتل برساند از ارث محروم می‌شود.
  • کفر: به این معنا که کافر از مسلمان ارث نمی‌برد. اما اگر کافر فوت کند فرد مسلمان از وی ارث می‌برد.
  • فرزند نامشروع: کودک حاصل از یک رابطه نامشروع از زن و مردی متولد شده باشد، از پدر و مادر خود ارث نمی‌برد
  • لعان: اگر زن و شوهری یکدیگر را لعن و نفرین کنند و در مدت عده طلاق، یکی از آن‌ها فوت کند، دیگر از یکدیگر ارث نمی‌برند.

پیشنهاد مطالعه: در خصوص محرومیت های قانونی از ارث، مطلب «ارث به چه کسانی هرگز تعلق نمی‌گیرد» را مطالعه کنید.

بیشتر ببینید در نکات حقوقی

همچنین بخوانید

حقوق زن در طلاق توافقی به چه صورت است؟

قبل از طلاق توافقی زوجین باید درمورد همه مسائل و امور مشترک زندگی، اعم از مالی و غیر مالی …